Ὁ ἔλεγχος τῆς συνειδήσεως ~ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου

Ὁ ἔλεγχος τῆς συνειδήσεως

Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου

Για ποιο λόγο ο Θεός έβαλε μέσα στη διάνοιά μας τη συνείδηση, δηλαδή έναν κριτή που αγρυπνά και προσέχει ακατάπαυστα; Διότι δεν υπάρχει, κανένας δικαστής τόσο άγρυπνος μεταξύ των ανθρώπων, όπως είναι η συνείδησή μας. 

Καθόσον οι κοσμικοί δικαστές και από χρήματα διαφθείρονται, και από τις κολακείες εξαπατούνται, και πολλά άλλα υπάρχουν που δεν τους αφήνουν να εκφέρουν σωστή κρίση· 

το δικαστήριο όμως της συνειδήσεως δε γνωρίζει να υποχωρεί σε τίποτε από αυτά· αλλά και αν δώσεις χρήματα, και αν κολακέψεις, και αν απειλήσεις, και αν οτιδήποτε άλλο κάνεις , θα βγάλει δίκαιη την απόφαση εναντίον των αμαρτωλών λογισμών· και αυτός που έκανε την αμαρτία καταδικάζει ο ίδιος τον εαυτό του, και ας μην τον κατηγορεί κανείς άλλος.

Και δεν το κάνει μια ή δύο φορές, αλλά πολλές φορές και σε όλη τη ζωή κάνει το ίδιο· και αν περάσει πολύς χρόνος, ποτέ δεν θα ξεχάσει αυτά που έχουν γίνει, αλλά και όταν γίνεται η αμαρτία και πριν γίνει και αφού γίνει, στέκεται απέναντί μας σαν σφοδρός κατήγορος και μάλιστα μετά τη διάπραξη της αμαρτίας. 

Διότι όταν κάνουμε την αμαρτία μεθυσμένοι από την ηδονή, δεν την αισθανόμαστε τόσο· όταν όμως γίνει η αμαρτία και ολοκληρωθεί, τότε μάλιστα, όταν σβήσει όλη η ηδονή, υπεισέρχεται το πικρό κεντρί της μετάνοιας, αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στις γυναίκες που έχουν ωδίνες τοκετού. 

Διότι στην περίπτωση εκείνων πριν από τον τοκετό είναι πολύς και αφόρητος ο πόνος και ωδίνες δριμύτατες τις τρυπούν με ανυπόφορους πόνους· αλλά μετά τον τοκετό νιώθουν ανακούφιση, επειδή μαζί με το βρέφος βγήκε έξω και ο πόνος. 

Όμως εδώ δε συμβαίνει το ίδιο, αλλά όσο μας περιζώνουν οι ωδίνες και συλλαμβάνουμε τις διεφθαρμένες επιθυμίες, ευφραινόμαστε και χαιρόμαστε· όταν όμως γεννήσουμε το πονηρό παιδί, την αμαρτία, τότε πονούμε, επειδή βλέπουμε το αίσχος που γεννήσαμε, τότε βασανιζόμαστε από την οδύνη πιο φοβερά και από τις γυναίκες που πρόκειται να γεννήσουν.

Γι' αυτό, σας παρακαλώ, μη δέχεστε την αμαρτωλή επιθυμία και από την αρχή ακόμη· αλλά και εάν την δεχτούμε να καταπνίξουμε μέσα μας τα σπέρματά της. Εάν όμως η αδιαφορία μας έφτασε και μέχρις εδώ και ολοκληρώθηκε στην πράξη η αμαρτία, να την εξολοθρεύσουμε πάλι με την εξομολόγηση και τα δάκρυα, κατηγορώντας τον εαυτό μας. 

Διότι τίποτε δεν είναι τόσο ολέθριο για την αμαρτία, όσο η κατηγορία και η κατάκριση μαζί με τη μετάνοια και τα δάκρυα. Καταδίκασες την αμαρτία σου; Απέβαλες το φορτίο. 

Και ποιος τα λέγει αυτά; Ο ίδιος ο Θεός που δικάζει: «λέγε σύ τάς ἀνομίας σου πρῶτος, ἵνα δικαιωθῇς» (= Λέγε συ πρώτος τις ανομίες σου, αναγνωρίζοντας εν μετανοία αυτές, για να λάβεις δικαίωση και συγχώρηση) [Ησ. 43, 26]. 

Για ποιο λόγο, πες μου, ντρέπεσαι και κοκκινίζεις για τις αμαρτίες σου; Μήπως τις λες σε άνθρωπο, για να σε περιγελάσει; Μήπως τις ομολογείς στον σύνδουλό σου, για να σε διαπομπεύσει; Στον Κύριο, στον προστάτη σου, στον φιλάνθρωπο, στον γιατρό δείχνεις το τραύμα. Μήπως δηλαδή, και αν εσύ δεν το πεις, Εκείνος δεν το γνωρίζει, Αυτός που ασφαλώς και πριν να το κάνεις το γνώριζε; 

Για ποιο λόγο λοιπόν δεν το λες; Μήπως εξαιτίας της δικής σου κατακρίσεως γίνεται βαρύτερο το αμάρτημα; Ημερότερο γίνεται και ελαφρύτερο. Και γι' αυτό θέλει εσύ να το ομολογήσεις, όχι για να σε τιμωρήσει, αλλά για να σε συγχωρήσει· 

όχι για να μάθει Αυτός την αμαρτία (πώς δηλαδή να τη μάθει, αφού τη γνωρίζει;), αλλά για να μάθεις εσύ πόσο χρέος σου συγχωρεί. Και θέλει να μάθεις το μέγεθος της χάριτος, για να ζεις ευχαριστώντας, για να είσαι οκνηρότερος προς την αμαρτία και προθυμότερος προς την αρετή. 

Εάν δεν ομολογήσεις το μέγεθος του χρέους, δεν αναγνωρίζεις το μέγεθος της χάριτος. «Δε σε αναγκάζω», λέγει, «να έρθεις στο μέσο του θεάτρου και να βρεθείς ανάμεσα σε πολλούς μάρτυρες· σε μένα μόνο, κατ’ ιδίαν πες το αμάρτημα, για να σου θεραπεύσω την πληγή και να σε απαλλάξω από τον πόνο». 

Γι' αυτό έβαλε μέσα μας τη συνείδηση πιο φιλόστοργη και από πατέρα. Διότι ο πατέρας, εάν μία φορά ή δύο ή και τρεις ή και δέκα μαλώσει το παιδί και το δει να παραμένει αδιόρθωτο, το εγκαταλείπει και το αποκηρύσσει, το διώχνει από το σπίτι του και το αποκόπτει από την οικογένειά του· 

η συνείδηση όμως δεν κάνει το ίδιο· αλλά και αν μια φορά και αν δύο, και αν τρεις, και αν μύριες φορές το είπε, και παρακούσεις, πάλι θα το πει, και δε σταματά μέχρι τελευταίας αναπνοής· αλλά και στο σπίτι, και στη γειτονιά και στο τραπέζι και στην αγορά, και στους δρόμους, και πολλές φορές και στα όνειρα μας παρουσιάζει τα είδωλα και τις παραστάσεις των αμαρτιών μας.

Και πρόσεχε τη σοφία του Θεού: Ούτε διαρκή έκανε την κατηγορία της συνειδήσεως (διότι δε θα αντέχαμε το βάρος, εάν μας κατηγορούσε διαρκώς) ούτε τόσο ασθενή, ώστε να σταματά μετά την πρώτη και τη δεύτερη συμβουλή. Διότι, εάν συνέβαινε να μας κεντά κάθε ημέρα και ώρα, θα είχαμε πνιγεί από τη λύπη· και εάν σταματούσε τον έλεγχο μετά την πρώτη και δεύτερη υπόμνηση, δε θα αποκομίζαμε και πολλή ωφέλεια. 

Γι' αυτό όρισε βέβαια να είναι διαρκής η επιτίμηση, όχι όμως και συνεχής· διαρκής, για να μην πέσουμε στην αδιαφορία, αλλά να αγρυπνούμε πάντα από την υπενθύμιση όσο θα ζούμε· όχι όμως συνεχής, ούτε αδιάκοπη, για να μην απογοητευόμαστε, αλλά να πάρουμε κάποια άνεση και παρηγορία και να αναπνεύσουμε. Διότι, όπως ακριβώς το να μην πονούμε καθόλου για τις αμαρτίες μας είναι ολέθριο και μας γεννά μέσα μας την χειρότερη αναισθησία, έτσι και το να πονούμε διαρκώς και πέρα από το μέτρο είναι επιβλαβές.

Πράγματι η υπερβολική θλίψη είχε τη δύναμη να βγάλει τον άνθρωπο, πολλές φορές, από τα λογικά του, να καταπνίξει την ψυχή και να την καταστήσει άχρηστη για όλα τα καλά. Γι' αυτό και όρισε, ώστε ο έλεγχος της συνειδήσεως να γίνεται με διαλείμματα, επειδή είναι υπερβολικά απότομη, και συνηθίζει να κεντά τον αμαρτωλό σφοδρότερα από κάθε κεντρί. 

Διότι, όχι μόνο όταν αμαρτάνουμε εμείς, αλλά και όταν άλλοι πέσουν στις ίδιες αμαρτίες με εμάς, επαναστατεί βίαια και με μεγάλη δύναμη μας καταγγέλλει.

Διότι και ο πόρνος και ο μοιχός και ο κλέφτης, όχι μόνο όταν αυτός κατηγορείται, αλλά και όταν ακούει να κατηγορούνται άλλοι, που τόλμησαν τα ίδια, νομίζει ότι ο ίδιος μαστιγώνεται, επειδή κατά τις επιπλήξεις των άλλων θυμάται τη δική του αμαρτία, και ενώ άλλος κατηγορείται, πληγώνεται αυτός που δεν κατηγορείται καθόλου, όταν έχει τολμήσει να κάνει τα ίδια με εκείνον· 

όπως ακριβώς συμβαίνει και στην περίπτωση των κατορθωμάτων, εάν άλλοι εγκωμιάζονται και στεφανώνονται, αυτοί που έχουν κατορθώσει τα ίδια με εκείνους χαίρονται και αγάλλονται, σαν να επαινούνται αυτοί μάλλον παρά εκείνοι.

Τι λοιπόν θα υπήρχε αθλιότερο από τον αμαρτωλό, όταν, ενώ οι άλλοι κατηγορούνται, αυτός κρύβεται; Και τι θα ήταν πιο μακάριο από τον ενάρετο, όταν, ενώ οι άλλοι επαινούνται, αυτός χαίρεται και προβαίνει σε εκδηλώσεις ενθουσιασμού, διότι κατά τους επαίνους των άλλων αυτός θυμάται τα δικά του κατορθώματα; 

Αυτά είναι τα έργα της σοφίας του Θεού, αυτά είναι οι αποδείξεις της υψίστης πρόνοιάς Του. Ο έλεγχος της συνειδήσεως, δηλαδή, είναι σαν κάποια άγκυρα ιερή, που δε μας αφήνει να καταποντιστούμε στο βυθό της αμαρτίας. Και όχι μόνο κατά τον καιρό που αμαρτάνουμε, αλλά και μετά από την πάροδο πολλών περιόδων ετών γνωρίζει πολλές φορές να μας υπενθυμίζει τις παλιές μας αμαρτίες.

Γνωρίζοντας λοιπόν όλα αυτά, όταν κάνουμε κάποιο κακό, ας μην περιμένουμε συμφορές και περιστάσεις, ούτε κινδύνους και δεσμά, αλλά κάθε ώρα και ημέρα να ανανεώνουμε μέσα μας αυτό το δικαστήριο και να προσπαθούμε με κάθε τρόπο να απολογηθούμε στον Θεό, 

και ούτε οι ίδιοι να αμφισβητούμε την ανάσταση και την κρίση ούτε τους άλλους όταν τα λένε να τους ανεχόμαστε, αλλά με κάθε τρόπο να τους αποστομώνουμε με όσα έχουμε πει. 

Διότι εάν δεν επρόκειτο να μας ζητηθούν ευθύνες για τις αμαρτίες μας, δε θα έβαζε μέσα μας ο Θεός ένα τέτοιου είδους δικαστήριο. Αλλά και αυτό είναι απόδειξη της φιλανθρωπίας Του. Επειδή δηλαδή τότε πρόκειται να μας ζητηθεί λόγος για τις αμαρτίες μας, έβαλε μέσα μας αυτόν τον αδιάβλητο δικαστή, ώστε αυτός να μας δικάζει εδώ για τα αμαρτήματά μας και, κάνοντάς μας πιο σώφρονες, να μας απαλλάξει από τη μέλλουσα εκεί κρίση· 

πράγμα βέβαια που και ο απόστολος Παύλος λέγει: «εἰ γὰρ ἑαυτοὺς διεκρίνομεν, οὐκ ἂν ἐκρινόμεθα (= διότι εάν ανακρίναμε τον εαυτό μας και τον εξετάζαμε με φόβο Θεού πριν προσέλθουμε στη Θεία Κοινωνία, δε θα καταδικαζόμασταν από τον Θεό με τέτοιες τιμωρίες)» [Α΄Κορ.11,31].

Για να μην τιμωρούμαστε λοιπόν τότε, για να μην είμαστε υπόλογοι για κάτι, καθένας ας εισέλθει στη συνείδησή του, και αφού ξεδιπλώσει τη ζωή του και πλησιάσει με προσοχή όλα τα λάθη που έχει διαπράξει, ας κατηγορήσει την ψυχή του που έκανε αυτά, 

ας καταδικάσει τους λογισμούς του, ας νιώσει θλίψη, ας στενοχωρήσει τη διάνοιά του, ας τιμωρήσει τον εαυτό του με την παραδοχή των αμαρτιών του, με την ειλικρινή μετάνοια, με δάκρυα, με εξομολόγηση, με νηστεία, με ελεημοσύνη, με εγκράτεια και αγάπη, 

για να μπορέσουμε με κάθε τρόπο, αφού αποβάλουμε εδώ όλα τα αμαρτήματα, με μεγάλη παρρησία να φύγουμε για εκεί, την οποία εύχομαι όλοι μας να επιτύχουμε, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, μαζί με τον οποίο στον Πατέρα ανήκει η δόξα, και συγχρόνως και στο Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Ὁ ἔλεγχος τῆς συνειδήσεως

Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου

Αγ. Ιερού Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, σειρά Έλληνες 

Πατέρες της Εκκλησίας (ΕΠΕ), Πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος 

ο Παλαμάς», εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1990, 

τόμος 25, σελίδες 533-549 [κατ΄επιλογήν από την 

ομιλία δ΄ του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου 

‘’Εἰς τόν πτωχόν Λάζαρον καί τόν πλούσιον’’].

Πηγή: Κύριος Ιησούς Χριστός

Αναρτήθηκε από Λαμπρινή Παπαποστόλου σ

«Ότι η αγάπη καλύψει πλήθος αμαρτιών»...

«Ότι η αγάπη καλύψει πλήθος αμαρτιών»...

Οι Πατέρες και η αγία Γραφή για την πνευματική ελεημοσύνη.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας ερμηνεύοντας το «επείνασα και εδώκατέ μοι φαγείν» μας λέγουν ότι υπάρχουν σεσωσμένοι με πρώτον τον Εσταυρωμένον εκ δεξιών του Χριστού ληστήν, καθώς επίσης και άγιοι, όπως η Οσία Μαρία η Αιγυπτία, οι οποίοι δεν έπραξαν κανένα έργο ελεημοσύνης. (Επέδειξαν όμως αρετές: Επίγνωση, ταπείνωση, μετάνοια, ομολογία, υπομονή, πίστη, αγάπη.)

Άρα ο παραπάνω λόγος του Κυρίου έχει σχέση με την πνευματική τροφή και όχι με την υλική ελεημοσύνη. Στο Ευαγγελικό Του Ανάγνωσμα μάς είπε ο Ίδιος το εξής: 

«Εμόν βρώμα εστί ίνα ποιώ το θέλημα του πέμψαντός με Πατρός». Πιο είναι το θέλημα του Ουρανίου Πατρός; Η σωτηρία των ανθρώπων. 

Και ο Άγιος Συμεών ο Νέος ο Θεολόγος ερμηνεύοντας τον ίδιον λόγο μάς λέγει τα εξής: - θα τα πούμε εν μεταφράσει – 

«Όταν εφαρμόζουμε από αγάπη τις εντολές του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, τότε τρέφεται από εμάς ο θεάνθρωπος Χριστός, ο Κύριος όλης της κτίσεως. Διότι καθώς από τα πονηρά μας έργα τρέφονται οι ακάθαρτοι δαίμονες και παίρνουν δύναμη για να μας πολεμούν, έτσι, και πάλιν όταν απέχουμε από την αμαρτία και το κακόν, από τον εγωισμό και την κενοδοξία, από τον φθόνο και την ακηδία και τα λοιπά πάθη, εκείνοι οι βρωμεροί δαίμονες πεινούν και αδυνατίζουν. 

Έτσι και ο Χριστός που επτώχευσε δια την ημών σωτηρίαν, τρέφεται και χορταίνει όταν ποιούμεν τα εντολάς αυτού. Και πάλιν στενοχωρείται και πεινά, όταν δεν κάμνομεν το πανάγιον θέλημά του. Αυτά, μάς τα είπε ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος.

Οι Άγιοι, τα τέκνα της Ορθοδόξου ημών Εκκλησίας, τα μυρίπνοα αυτά άνθη του Παραδείσου, τα πάνχρυσα στόματα του θείου λόγου είναι οι παραδειγματικοί ελεήμονες και σε αυτούς πρέπει να μοιάσουμε. Διότι μάς αγαπούν, μάς ελεούν, μάς τρέφουν, μάς θεραπεύουν, μάς προστατεύουν, μάς σώζουν. 

Γιατί πoιο το όφελος αν έχουμε λύσει όλα τα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, ενώ τα της ψυχής μας παραμένουν άλυτα; Αλήθεια, σας ρωτώ, ποιο είναι το όφελος; Ποιος θα μάς γεμίσει το κενό μέσα μας; Ποιος θα μάς δώσει ελπίδα; Ποιος θα μάς στηρίξει στην πίστη;... 

Χριστιανοί μου, κάθε πράξη ελεημοσύνης, πρέπει να είναι πράξις μυσταγωγική και όχι έργο κάποιου φιλανθρωπικού χορού ή αλτρουισμού, ή απλώς ουμανιστικών έργων. Πρέπει να συνδέεται με τα Άγια Μυστήρια, με τη Θεία Λατρεία, με την μετάνοια, με την προσευχή. 

Η αξία της ελεημοσύνης τόσο καθίσταται μεγαλυτέρα και λαμπροτέρα, όσο περισσότερο φθάνει στον εν Τριάδι Θεόν και δια μέσου αυτού στον κάθε συνάνθρωπόν μας. 

Και το Πνεύμα το Άγιον στη Σοφία Σειράχ μάς βεβαιώνει τα εξής: «Πυρ φλογιζόμενον αποσβέσει ύδωρ. Ούτω και η ελεημοσύνη από καρδίας εξιλάσεται αμαρτίας». Προσέξτε το λιγάκι αυτό. Όπως το νερό σβήνει τη φωτιά, το φλογισμένο πυρ λέει, τη φωτιά, κατά τον ίδιον τρόπον και η πνευματική ελεημοσύνη που γίνεται από βάθος καρδίας εν μετανοία και με δάκρυα, με προσευχή και νηστεία, έχει τη δυνατότητα να εξαλείψει αμαρτίες.

«Τας αμαρτίας εν ελεημοσύναις λυτρώσαι Κύριος. Και τα αδικίας εν οικτιρμοίς πενήτων». (προφ. Δανιήλ, κεφ. 4 στιχ. 24) Και  πάλι βεβαιώνεται ότι: «η ελεημοσύνη εκ θανάτου ρύεται, και ουκ εά εισελθείν εις το σκότος το αιώνιον». (Τωβίτ κεφ. δ', στιχ. 9) Δεν αφήνει τον άνθρωπον που κάνει ελεημοσύνη να μπει στο αιώνιο σκοτάδι και στο πυρ της κολάσεως. 

Αυτές οι Αγιογραφικές διαβεβαιώσεις μας σπρώχνουν σε μια σωστή εργασία της ελεημοσύνης για να μη χάσουμε τον άξιο μισθό, που μάς οδηγεί στη μετάνοια και δια της μετανοίας στην σωτηρία.

Ας επιδιώκουμε καθημερινά να γινόμεθα ελεήμονες, δηλαδή να έχουμε μέσα στην καρδιά μας τον ελεήμονα Θεόν, και τότε σαν αποτέλεσμα της γεύσεως αυτού του θείου ελέους, θα έχουμε την με αγάπη και ταπείνωση ελεημοσύνη προς τον πλησίον. 

Δεν θα προσφέρουμε μόνον ελεημοσύνη, αλλά θα είμαστε εμείς οι ίδιοι, η μοναδική, η εξαιρετική, η διακεκριμένη ελεημοσύνη... 

Η θεία ελεημοσύνη...

Ένα θαυμαστό περιστατικό που συνέβη τα 

Χριστούγεννα του 1987.

Δεκέμβριος του '87...Περπατά στο δρόμο ένας χριστιανός. Έξω από μια εκκλησία ένας ζητιάνος σχεδόν γυμνός, παραμονές των εορτών, χειμώνας, σαρακοστή Χριστουγέννων είπαμε, το κρύο τσουχτερό, κρυώνει.

Τον βλέπει ο χριστιανός, τον λυπάται, βγάζει από πάνω του το μάλλινο χοντρό σακάκι και το βάζει στο ζητιάνο. Ευχαριστώ του λέει εκείνος και απλώνει ο ζητιάνος το χέρι και του δίδει ένα κομμάτι αντίδωρο τυλιγμένο σ’ ένα χαρτί. 

Το πήρε γεμάτος απορία και όπως ήταν νηστικός το έφαγε... 

Ω, τι ήταν αυτό! Τι θεία ευφροσύνη ήταν αυτή! Τι αγαλλίαση! Πλημμύρισε ολόκληρος! Όλο του το σώμα άστραψε σαν το φως! Και ας μην είχε ούτε καν ήλιο. Και από υπερακατάληπτον ευωδίαν... 

Ένοιωσε νέος άνθρωπος, σα να πετά, αλλιώτικος, όλα του γύρω άλλαξαν, έγιναν πανέμορφα, όλοι του οι άνθρωποι του φαινόταν όμορφοι, ήθελε να τους αγκαλιάσει, να τους βάλει μέσα στην καρδιά του, τα σπίτια, τα μάρμαρα, οι δρόμοι, τα αυτοκίνητα, το καυσαέριο, τα πάντα, όλα άστραφταν, άστραφταν από αγάπη… 

Έμεινε ακίνητος για πολλή ώρα, ποιος ξέρει πόσην ώρα, απολαμβάνοντας αυτή τη θεία δωρεά... Τελικά γύρισε προς το ζητιάνο...Έλειπε!... Και στη θέση του ζητιάνου ήταν ριγμένο το σακάκι. Το πήρε, το αγκάλιασε σφιχτά...

Για μια βδομάδα δεν έφαγε ούτε μια μπουκιά ψωμί... Δεν ήπιε ούτε μια σταγόνα νερό... Μόνον κάθε πρωί κοινωνούσε, χωρίς να παίρνει αντίδωρο.

Τον είχε υπερχορτάσει η ελεημοσύνη...Η θεία ελεημοσύνη...

Ο χριστιανός αυτός που έλαβε τόσο πλούσια την θεία δωρεά, δεν ήτο ούτε θρησκόληπτος, ούτε πλανεμένος. Αντιθέτως μάλιστα δεν είχε καμιά σχέση με την Εκκλησία. Τριάντα τουλάχιστον χρόνια είχε να κοινωνήσει. Για εκκλησιασμό δεν πήγαινε παρά μόνο σε γάμους, βαπτίσεις, μνημόσυνα και λοιπά. Αδιάφορος και καμιά φορά και πολέμιος της Εκκλησίας και του κλήρου. Κανέναν επαίτη δε βοηθούσε ποτέ, διότι τους θεωρούσε απατεώνες και επαγγελματίες. 

Αλλά η εσωτερική παρόρμησις να βγάλει το σακάκι του και να τυλίξει τον γυμνό, ήτο άνωθεν, δεν μπορεί μέχρι σήμερα να την ερμηνεύσει. Αλλά ανταποκρίθηκε θετικά. 

Ήτο γι’ αυτόν η κλήσις για τον αναβαπτισμό του... 

Ήτο η δική του Πεντηκοστή, η δική του Δαμασκός... (= Σε αυτή την πόλη έλαβε χώρα η μεταστροφή και θεία κλήση του αποστόλου Παύλου από διώκτη σε χριστιανό με την όραση του ακτίστου φωτός και την προσωρινή του τύφλωση.) 

Όταν πήρε το σακάκι, το κράτησε σφιχτά επάνω του. Τέτοια δύναμη έπαιρνε απ’ αυτό, σαν να ήταν ο χιτώνας του Κυρίου... Μετά την εξομολόγηση και τον κανόνα που πήρε, ζει με φόβον Θεού και ποιος ξέρει αν δεν προβάλλει ο Θεός δια μέσω αυτού έναν νέον απόστολο του Ευαγγελίου του, έναν νέον ομολογητή και μάρτυρα. 

Αδελφοί μου, θα πω τον λόγον του Κυρίου, της Αγίας Γραφής: Ελεείτε χριστιανοί, ελεείτε... Πάντοτε έλεος με αγάπη. Με όποιον τρόπον θέλετε. Αλλά πάντα με αγάπη... Αμήν, γένοιτο. Είθε ο Θεός να δώσει σε όλους εμάς και στον καθένα χωριστά με όποιο μέσον και με όποιο τρόπο θελήσει Εκείνος.

Να γίνει σάς εύχομαι η ψυχή σας χωρητικό δοχείο της χάριτος... Αμήν. Αμήν για πάντα...

Η κλήση για τον μοναχισμό. 

Του αγίου Στάρετς Βαρσανούφιου

Ένα χρόνο λέγει, πριν πάω, να γίνω μοναχός, τη δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων γύριζα στο σπίτι μου από την πρωινή Θεία Λειτουργία. Ήταν ακόμα σκοτάδι, η πόλις είχε αρχίσει να ξυπνάει. Περπατούσα μόνος στους έρημους δρόμους της.

Ξαφνικά ήρθε κοντά μου ένας γεροντάκος και μου ζήτησε ελεημοσύνη. Δαγκώθηκα απ’ τη στεναχώρια μου γιατί δεν κρατούσα ποτέ μαζί μου πορτοφόλι, και στην τσέπη δεν είχα παρά είκοσι καπίκια. Του τα έδωσα και τα είκοσι και του είπα:

- Συγγνώμη παππού, δεν έχω άλλα.


Εκείνος με ευχαρίστησε και μου έδωσε ένα κομμάτι αντίδωρο. Το πήρα, το 'βαλα στην τσέπη μου και ενώ έκαμα κάτι να πω στο φτωχό είδα πως είχε εξαφανιστεί. Μάταια τον αναζητούσα. Χάθηκε χωρίς να αφήσει ίχνη...

Τον επόμενο χρόνο την ίδια ημέρα άφησα τον κόσμο, και έγινα δόκιμος μοναχός...

Αν ρίξουμε μια ματιά στη ζωή μας, και γύρω μας, θα δούμε πως είναι γεμάτη από θαύματα. Γεμάτη από το έλεος του Αγίου Θεού... Μόνο που εμείς συνήθως δεν κάνουμε τον κόπο να τα δούμε...

«Ότι η αγάπη καλύψει πλήθος αμαρτιών»...

Οι Πατέρες και η αγία Γραφή για την πνευματική ελεημοσύνη.

πατρός Στεφάνου Αναγνωστοπούλου

Πηγή: Αγία Βαρβάρα

Αναρτήθηκε από Λαμπρινή Παπαποστόλου

Η Αλήθεια...

«Όταν αναζητείται η αιωνία αλήθεια, είναι εσφαλμένη η ερώτησις:

«Τι είναι Αλήθεια»; 

Το ερώτημα πρέπει να τεθεί ως εξής: 

«Ποιος είναι η Αλήθεια»; 

Διότι η αλήθεια δύναται να είναι μόνον πρόσωπον 

και μάλιστα Θείον Πρόσωπον και όχι πράγμα· 

μόνον ο Δημιουργός Θεός και όχι δημιούργημα. 

Ο Θεάνθρωπος απαντά: «Εγώ ειμί η Αλήθεια» (Ιωάν. 14, 6), 

αλλά μόνον εις εκείνον ο οποίος με όλην την καρδίαν, 

με όλην την ψυχήν, με όλον το είναι του, 

δια προσευχής και δακρύων, δια νηστείας 

και αγρυπνίας, δια αναστεναγμών και οδυρμών, 

ερωτά: «Ποιος είναι η Αλήθεια»; 

Μόνον οι ηγιασμένοι δια της αιωνίου Αλήθειας είναι οι αληθώς φωτισμένοι, 

διότι η Αλήθεια δια Ιησού Χριστού εγένετο (Ιωάν. 1, 17). 

Άνευ Αυτού και εκτός Αυτού δεν υπάρχει Αλήθεια 

και ούτε δύναται να υπάρχει... 

Επ’ αυτού θέλετε ένα σχήμα; 

Ιδού: Χριστός – Αλήθεια – Φωτισμός = Αγιασμός. 

Η Αλήθεια δημιουργεί εις την ψυχήν την αγίαν διάθεσιν, 

και από την αγίαν ψυχήν πηγάζουν 

διαρκώς άγιες σκέψεις, άγιες επιθυμίες, 

άγια αισθήματα, άγιες πράξεις...»

Η Αλήθεια...

Οσίου Ιουστίνου Πόποβιτς, 

Άνθρωπος και Θεάνθρωπος, εκδ. Παπαδημητρίου, 
σελ. 67

Πηγή: Σημεία των Καιρών

Αναρτήθηκε από Λαμπρινή Παπαποστόλου σ

Για την Ορθοδοξία η ηθική είναι ανύπαρκτη. ~ † πρωτοπρ. πατήρ Ιωάννης Ρωμανίδης

Για την Ορθοδοξία η ηθική είναι ανύπαρκτη.

† πρωτοπρ. πατήρ Ιωάννης Ρωμανίδης

Όπως όλα τα φιλοσοφικά και θρησκευτικά συστήματα, έτσι και ο Χριστιανισμός, που αποκαλύφθηκε από τον Χριστό, έχει την δική του πρακτική εφαρμογή των αληθειών τής πίστεως. Βέβαια, η λέξη Χριστιανός αποδίδεται σε όλες τις ομολογίες. Η Ορθόδοξη Εκκλησία διατηρεί την αποκαλυφθείσα αλήθεια, γι’ αυτό και θεωρείται ως η ιστορική Εκκλησία, είναι η Ορθόδοξη Καθολική Εκκλησία, ενώ οι άλλες Χριστιανικές ομολογίες έχουν διαφοροποιηθεί στο δόγμα και την ηθική.

Ενώ στην Ορθόδοξη διδασκαλία, όπως θα δούμε πιο κάτω, η λεγομένη ηθική συνίσταται στην ασκητική, στις άλλες ομολογίες η ηθική έγινε εξωτερική, μια ηθικολογία. Έτσι, γίνεται λόγος για Χριστιανική ηθική. Η δυτική Χριστιανική μεταφυσική στηρίχθηκε στον Αριστοτέλη, που έκανε λόγο για αρετές, οπότε στην Δύση αναπτύχθηκε η Χριστιανική ηθική, εντελώς διαφορετικά από αυτό που υπάρχει στην Ορθόδοξη Εκκλησία, όπως την συναντάμε στην Αγία Γραφή και τα κείμενα των Πατέρων της Εκκλησίας.

«Οι Φράγκοι θεολόγοι είχαν ακολουθήσει τόσο πολύ τον Αριστοτέλη, που η διδασκαλία τού Αριστοτέλη περί αρετών έγινε η ηθική τής Παπικής Εκκλησίας, και εν συνεχεία πολλών προτεσταντικών παραδόσεων. Δηλαδή καταργήθηκε η Ορθόδοξη ασκητική στους Φράγκους κι αντικαταστάθηκε από ηθικολογία, από ηθική. Οπότε, το έργο της θείας Χάριτος είναι συνεχώς να βοηθεί τον άνθρωπο να γίνει ενάρετος, να απόκτηση τις αρετές, όπως τις δίδασκαν οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι.

Γι’ αυτόν τον λόγο, ιδρύθηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών η έδρα της δογματικής και τής ηθικής, ο ίδιος ο καθηγητής που δίδασκε δογματική ήταν υποχρεωμένος να διδάξει και την ηθική. Γιατί; Διότι ο Θωμάς ο Ακινάτης, ο οποίος είναι ο μεγαλύτερος δογματολόγος της δυτικής παραδόσεως όλων των αιώνων της φραγκιάς, διδάσκει μέσα στο Summa Theologica και την δογματική και την ηθική, και είναι ηθική, ηθικολογία που τώρα έχει αποκηρυχθεί από όλη την Ευρώπη. 

Κανένας σήμερα μοντέρνος άνθρωπος δεν μπορεί να παραδεχθεί αυτήν την ηθική κάποιου θεολόγου της Δύσεως ή φιλοσόφου. Γιατί; Διότι όλα τα θεμέλια της ηθικής έχουν γκρεμισθεί, γι’ αυτό υπάρχει και ο χιπισμός στην Ευρώπη και την Αμερική». Η ηθικολογία αυτή επηρέασε και τον δυτικό μοναχισμό, αλλά και όλη την Χριστιανική ζωή.

«Στην φραγκική παράδοση δεν μπορεί ποτέ να γίνει καλόγρια μια που διετέλεσε πόρνη, ας πούμε. Αυτό είναι μια περίεργη αταξία. Και, ίσως, θα έπρεπε κανείς να κάνει και μια διατριβή να δει και τα θεολογικά πλαίσια αυτής τής διαφοράς στην παράδοση μας.

Στην δυτική παράδοση υπάρχει πάρα πολλή ηθικολογία, διότι έχουν επηρεασθεί πολύ από τους αρχαίους Έλληνας φιλοσόφους, αφού οι κακοί δαίμονες της σχολαστικής θεολογίας είναι οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι. Και επειδή είχαν δελεασθεί απ’ αυτούς, γι’ αυτό και βρήκαν τον μπελά τους οι καημένοι οι Φράγκοι».

Φυσικά, και εδώ ισχύει ό,τι αναφέρθηκε προηγουμένως, ότι δηλαδή, αφού στην Δύση, κατά την διάρκεια του Διαφωτισμού, κατέρρευσε η μεταφυσική, ήταν επόμενο να κατάρρευσει και η ηθική που στηριζόταν στην μεταφυσική. «Στην φραγκική παράδοση η μεταφυσική απετέλεσε την σπονδυλική στήλη της γνώσεως τής αληθείας από το ένα μέρος, του νόμου και της ηθικής από το άλλο. Η ιδέα περί αληθείας, περί νόμου, περί ηθικής βασίστηκε στην μεταφυσική.

Οπότε, εφ’ όσον γκρεμίστηκε η μεταφυσική, άρχισε να γκρεμίζεται με τους φιλοσόφους του 18ου αιώνος και η Χριστιανική ηθική. Και ολοκληρώθηκε το γκρέμισμα με την εμφάνιση της θεωρίας της εξελίξεως του Δαρβίνου. Αλλά και με την νεωτέρα αστρονομία, κυρίως από τις αρχές αυτού του αιώνος, η μεταφυσική πλέον γκρεμίστηκε και δεν υπάρχει κανένας σοβαρός άνθρωπος να παραδέχεται την μεταφυσική».

Σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση της ηθικολογίας στην Δύση και της ηθικής διαδραμάτισαν οι απόψεις του ιερού Αυγουστίνου.

«Στην αυγουστίνεια παράδοση εμφανίσθηκε η αμαρτία υπό μία ηθική μορφή, ενώ στους Πατέρες της Εκκλησίας έχει μορφή αρρώστιας και εμφανίζεται η εξάλειψη της αμαρτίας με μορφή θεραπείας. Όποτε έχουμε αρρώστια και έχουμε θεραπεία».

Ο ιερός Αυγουστίνος δεν γνώριζε την Ορθόδοξη ασκητική παράδοση, όπως εκφράζεται από την νηπτική θεολογία των Πατέρων της Εκκλησίας. «Ο Αυγουστίνος δεν έχει ιδέα περί νοεράς προσευχής, καρδίας, νοός κλπ, και έχει μια ηθική αντίληψη περί του ανθρώπου, αλλά με διαφοροποίηση ότι ο άνθρωπος για να κάνει καλά έργα, δεν μπορεί χωρίς την Χάρη του Θεού. Δηλαδή, μια παραλλαγή της πατερικής διδασκαλίας: 

Ο άνθρωπος μόνον όταν έχει νοερά ευχή και γίνει ναός του Αγίου Πνεύματος μπορεί να κάνει τα έργα σωστά, διότι έχει αγάπη, η οποία ου ζητεί τα εαυτής και εξελίσσεται στην ανιδιοτελή αγάπη και, επομένως, κάνει σωστά τα έργα του. Γι’ αυτό και τα έργα του Φαρισαίου είναι απαράδεκτα στον Θεό, διότι είναι ηθικά έργα. Δεν είναι έργα που προέρχονται από την ανιδιοτέλεια».

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν υπάρχει Χριστιανική ηθική, όπως την συναντάμε στην δυτική θεολογία. Οι Πατέρες της Εκκλησίας ήταν πνευματικοί ιατροί, που θεράπευαν τους ανθρώπους. Στα συγγράμματά τους συναντάμε μια ιατρική προοπτική.

«Οι Πνευματικοί Πατέρες είναι γιατροί, δεν είναι ηθικοπατέρες, δεν είναι για να φυλάξουν την ηθική των ανθρώπων εκ μέρους του Ελληνικού Κράτους, για να έχουμε καλύτερους Έλληνας. Δεν είναι αυτός ο σκοπός της Ορθοδόξου πνευματικής ζωής.

Γι’ αυτό και τονίζω στους φοιτητές ότι δεν υπάρχει Ορθόδοξη ηθική, δεν υπάρχει για μας Χριστιανική ηθική. Το γεγονός ότι ιδρύσαμε έδρες Χριστιανικής ηθικής, είναι μία απόδειξη πόσο μακριά φύγαμε από την Ορθοδοξία».

Σε κάποια Ιστορική φάση μεταφέρθηκε και στην Ελλάδα η Χριστιανική δυτική ηθική, η οποία αντικατέστησε την Ορθόδοξη ασκητική. Αυτή η εκκοσμικευμένη ηθική διδασκόταν παλαιότερα στις Θεολογικές Σχολές.

«Με την νεοελληνική θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών που τα ξέρανε οι καθηγητές αυτοί που σπουδάσανε στη Ρωσία, Γερμανία -αυτοί ήσαν οι πλέον μορφωμένοι θεολόγοι, ξέρανε καλύτερα απ’ αυτούς τους αγράμματους- και από την έδρα τους τι μας δίδαξαν; Χριστιανική ηθική και μια θεολογία χωρίς κάθαρση, φωτισμό και θέωση. Και αντικατέστησαν την κάθαρση, φωτισμό, θέωση με τι; Η κάθαρση έγινε απαλλαγή από ηθικά παραπτώματα, από ηθικής απόψεως».

«Με την ίδρυση του Ελληνικού κράτους, με τον πόλεμο εναντίον των Μοναστηριών και των μοναχών, του μοναχισμού γενικά, εισήχθηκε για πρώτη φορά στην Ορθόδοξη θεολογία ένα μάθημα που λέγεται Χριστιανική ηθική. Δεν υπάρχει Χριστιανική ηθική. 

Στην Ορθόδοξη θεολογία υπάρχει ασκητική, που είναι θεραπευτική. Δεν είναι ηθική, με την έννοια της φιλοσοφικής ηθικής, που δέσποζε τόσους αιώνες στους Φράγκους και μετά και στους Ρώσους. Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα· είσαι καλός ή κακός, εάν είσαι καλό παιδί θα πας στον Παράδεισο, άμα είσαι κακό παιδί θα πας στην Κόλαση. Δεν υπάρχει τέτοιος προσανατολισμός στους Πατέρες της Εκκλησίας. Αλλά τι υπάρχει; 

Υπάρχει η ασκητική, η οποία είναι η θεραπευτική, για να θεραπευθεί η νοερά ενέργεια του ανθρώπου, να διακριθεί από την λογική του ενέργεια, να λειτουργήσει μέσα στον άνθρωπο μία ενέργεια, η οποία έχει μείνει ανενέργητος ή ασχολείται με ενέργειες οι οποίες δεν αρμόζουν στον προορισμό του ανθρώπου»...

Για την Ορθοδοξία η ηθική είναι ανύπαρκτη.

† πρωτοπρ. πατήρ Ιωάννης Ρωμανίδης

Από το βιβλίο του μητροπολίτου Ναυπάκτου Ιεροθέου Βλάχου

"Εμπειρική Δογματική τής Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας 

κατά τις προφορικές παραδόσεις 

του π. Ιωάννου Ρωμανίδη" 

Τόμος Α'

Πηγή: Πνεύματος Κοινωνία

Αναρτήθηκε από Λαμπρινή Παπαποστόλου σ

Καρδιά, πολύ πόνο μού προκάλεσες... Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα Από το βιβλίο «Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας»

Έχουμε προετοιμαστεί; . . .

«Θα έχετε ήδη συνειδητοποιήσει πόσο απίστευτα γρήγορα κυλάει η ζωή. Δεν το παρατηρεί κανείς στα νιάτα του όταν όμως τα χρόνια γείρουν πάνω μας, βλέπουμε ότι πολύς καιρός έχει περάσει και πολύ λίγα πράγματα έχουν μείνει σ΄ αυτή τη ζωή.

Πού πηγαίνουμε όταν έρχεται το τέλος της ζωής μας; 

Γνωρίζουμε πού πηγαίνουμε, όσο είμαστε εδώ. 

Όμως μετά τι γίνεται; Πού πηγαίνουμε;... 

Έχουμε προετοιμαστεί για την ουράνια Βασιλεία, για την πραγματική μας πατρίδα;... 

Μόνο οι πράοι και οι αγνοί στην καρδία θα εισέλθουν εκεί. 

Φροντίσαμε να καθαρίσουμε την καρδιά μας όσο είμαστε ακόμα ζωντανοί, την καρδιά που μας δυσκολεύει τόσο πολύ σ΄ αυτή τη ζωή;... 

Έχουμε πει στον εαυτό μας: «Καρδιά, πολύ πόνο μού προκάλεσες. Ταπεινώσου και γίνε υπομονετική και καρτερική;...» 

Καρδιά, πολύ πόνο μού προκάλεσες...

Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα

Από το βιβλίο «Οι λογισμοί καθορίζουν τη 

ζωή μας», σελ 226.

Πηγή: Θεία Ψυχανάλυση

Αναρτήθηκε από Λαμπρινή Παπαποστόλου

Μοναχισμός και πατέρες, οι ακρογωνιαίοι λίθοι της Ορθοδοξίας πρωτοπρ. Γεώργιος Μεταλληνός

Ο Μοναχισμός και οι Πατέρες

Οι ακρογωνιαίοι λίθοι της ορθοδοξίας.

πρωτοπρ. πατήρ Γεώργιος Μεταλληνός

Ο μοναχισμός ως θεμέλιο της εκκλησιαστικής και της κοινωνικής ζωής.

Ο μοναχισμός διασώζει τον αυθεντικό χριστιανισμό και τον τύπο της Εκκλησίας. Ό,τι ήταν η Εκκλησία μετά την Πεντηκοστή αμέσως. Στα Ιεροσόλυμα και στα πνευματικά ήσαν αφοσιωμένοι στην κλάση του άρτου, στην Θεία Ευχαριστία, στο κήρυγμα, στις προσευχές, δηλαδή στη Θεία Λατρεία, αλλά έχουν και την κοινωνία. 

Κοινωνία είναι το μοίρασμα των αγαθών. Από κει βγήκε και ο όρος κομμουνισμός: "Ην αυτοίς άπαντα κοινά." Ο Μάρξ ο καημένος τα μάθαινε στα Τριβ, στα Τρέβιρα άλλοτε Γαλλίας και άλλοτε Γερμανίας και έλεγε: "erant illis omnia communia" (=ην αυτοίς άπαντα κοινά). Από το επίθετο communis,-is,-e (=κοινός, -ή, -ό). 

Από κει βγήκε ο όρος communism (=κομμουνισμός), στο μανιφέστο του 1848. Όλα κλεμμένα είναι. Αλλά αφού εμείς τα πετάξαμε...

Και το τραγικό είναι ότι μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, είχαμε πρόσωπα του Σώματος του Χριστού. Στα μοναστήρια έχουμε τον οικονόμο ή τον σακελλίωνα (= αυτός που επόπτευε την "σακέλλην", δηλαδή την φύλαξη της Μονής). Ασχολείται με τα οικονομικά, με την τροφοδοσία του μοναστηριού. Δεν τρώνε κοτολέτες και μπριζόλες και λοιπά, όχι. Αλλά τα λάχανα, τις ντομάτες, αυτά που καλλιεργούν, υπάρχουν και για τους μοναχούς, αλλά και για όλον τον κόσμο. 

Γι' αυτό λέγω πολλές φορές σε μοναχούς αγιορείτες, φίλους μου, και σεβαστά πρόσωπα, και το λέω μεταξύ αστείου και σοβαρού, εσείς δεν θα μείνετε νηστικοί, εκτός κι αν κάνετε κι εσείς νηστεία. Η νηστεία επιλέγεται, δεν επιβάλλεται: "Κάμε νηστεία"... Όπως μας κάνουν οι πολιτικοί ε;.. Μας λένε: "Δεν θα πάρετε μισθό, δεν θα φάτε κτλ."... Όχι αυτό είναι δαιμονικό. Θα πάρω αυτό που μου αρμόζει σύμφωνα με την νομοθεσία. Τι θα το κάνω εγώ, αυτό είναι άλλο θέμα. Εγώ μπορεί να το μοιράζω στον κόσμο, και εγώ να μην φάω τίποτα...

Οπότε λοιπόν, το μοναστήρι είναι τύπος και στα κοινωνικά θέματα. Εε, είχαμε μάθει οι κοινωνικές ανάγκες, χωρίς τίτλους κλπ., να εξυπηρετούνται από τα πρόσωπα του εκκλησιαστικού σώματος. Άλλος ο κληρικός και άλλος ο πνευματικός πατέρας και άλλο οι κοινωνικοί εργάτες του σώματος. Οι δημογέροντες, οι προεστοί κλπ. Πάντα οι κληρικοί είναι στα πνευματικά. 

Ξέρετε, το παπικό ότι ο παπάς παίρνει την εξουσία για να φτάσει να γίνει πάπας, δεν υπάρχει σε μας. Δόξα τω Θεώ, μέχρι σήμερα. Λαθραίως μπορεί να εισέρχεται στη ζωή της εκκλησίας, αλλά δεν είναι ορθοδοξία. Δεν το κάναμε δόγμα πίστεως. 

Γι' αυτό τούς λέμε παπικούς, δεν είναι βρισιά. Χωρίς πάπα δεν υπάρχουν οι άνθρωποι. Εάν τούς πεις ότι ο πάπας είναι ένας κοινός επίσκοπος, δηλαδή όπως είναι όλοι οι άλλοι, δεν θα ευχαριστηθούν. Οπότε λοιπόν, όταν έγινε το ελληνικό κράτος, ήρθαν πρόσωπα από το εξωτερικό, κυρίως από τη Δύση, - μασώνοι, μετά θα εμφανιστούν μαρξιστές κλπ. - οι οποίοι παίρνουν στα χέρια τους το έργο των επτά, που μετά ονομάστηκαν διάκονοι. Επτά είναι στις Πράξεις, δεν είναι διάφοροι... Κάθε λειτούργημα στην εκκλησία δέχεται ή λειτουργία ή διακονία.

Ο μοναχισμός ως θεμέλιο της πολιτικής ζωής.

Στην πολιτική ζωή, με την αριστοτελική σημασία του όρου, υπάρχει η πολιτική διακονία, που είναι η οργάνωση της πόλεως, της ομάδος, της κοινότητος. Εκεί λοιπόν, αυτή η οργάνωση, έχει πρόσωπα που είναι διάκονοι με έναν άλλον τρόπο. Η πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος το 691 μ.Χ. ονομάζει το έργο αυτό υπουργία. Με γιώτα η υπουργία. Γι' αυτό λέμε υπουργός σε κάποιον. Υπουργός σημαίνει υπηρέτης του σώματος. Αυτό θα πει και στα ελληνικά η λέξη "υπό έργον εμ' αυτόν τίθημι" και σημαίνει γίνομαι υπηρέτης του συνόλου. 

Κάποτε ήταν ένα πρόσωπο πολιτικό, το οποίο μιλούσε πολύ υπεροπτικά. Και σε μία συζήτηση, Θεός σχωρέσ' τον, του λέγω το εξής: "Χαίρω που είστε υπηρέτης του λαού". Και μου λέγει: "Να μάθετε πώς μιλείτε πάτερ". Λέω: "Και σεις να μάθετε γράμματα". Διότι η λέξη υπουργία στα ελληνικά σημαίνει υπηρεσία, διακονία. Τα πόδια του λαού πλένετε. Αυτή πρέπει να είναι η συνείδηση. 

Όπως εμείς οι ιερείς, πνευματικοί κλπ. τα πόδια του λαού πλένουμε. Το έργον του Χριστού ενώπιον των ανθρώπων. Λέει: "Νίπτει τους πόδας των μαθητών του". Για να δώσει υπόδειγμα, όπως λέει. Αυτά τα έχουμε χάσει...

Η επιστροφή στους Πατέρες.

Ζούμε έναν οιονεί (=κάτι σαν) ειδωλολατρικό, θρησκευτικό χριστιανισμό, που εξαντλούμαστε σε εξωτερικούς τύπους, στην επιφάνεια και χάσαμε την ουσία. Επιστροφή δυναμικά στους Πατέρες. Χωρίς αγίους πατέρες και μητέρες, που είναι οι άγιοί μας, οι προφήτες της παλαιάς διαθήκης, οι απόστολοι, οι άγιοι όλων των αιώνων και μαζί και οι μητέρες. Είναι οι πνευματικοί μας οδηγοί προς τον Χριστό. Επομένως, χρειάζεται επιστροφή στους Πατέρες. Χωρίς αγίους, δεν υπάρχει χριστιανισμός. διότι αυτοί είναι οι όντως Χριστιανοί. 

Τώρα στα βαθιά γεράματα έχω μάθει να λέω το εξής: Έχω τη συνείδηση ότι δεν είμαι Χριστιανός Ορθόδοξος ούτε μπορώ να οδηγήσω κάποιον στον εαυτό μου, - άπαγε της βλασφημίας! - αλλά στρέφω όλους προς τους αγίους, που είναι οι αυθεντικοί ορθόδοξοι.

Και δια των αγίων βρίσκουμε τον αληθινό Χριστό της Παραδόσεώς μας. Ξεφεύγουμε από τις αιρέσεις, ξεφεύγουμε από τις πλάνες. Αυτά γίνονται όλα δια των αγίων. Επομένως όσο περισσότερο συνδεόμαστε με τους αγίους, τόσο καλύτεροι ορθόδοξοι γινόμαστε. Αν δεν προχωρήσουμε σε αυτό... Σήμερα, μου λένε μαθητές μου, που είναι και νεότερα παιδιά: "Πώς θα γίνουμε ορθόδοξοι". Και τους λέω: 

"Αρχίσετε να μελετάτε καλά, ένα-ένα τα έργα του αγίου Νικοδήμου του αγιορείτου, που αναμοχλεύει και φέρνει στην επιφάνεια όλη την ορθοδοξία. Την πατερική και αποστολική και προφητική παράδοση. Θα αποκτήσετε έτσι, συνείδηση, φρόνημα και δεύτερον θα αποκτήσετε αυτομάτως, μπορώ να πω, γλώσσα ορθόδοξη".

Ξέρετε πόσες φορές σε διαλόγους, σε συνέδρια κτλπ. έρχονται πράγματα και σε μένα και σε άλλους καλύτερα, τα οποία όλα διαπιστώνεται μετά ότι είναι πατερικά. Ερωτούσα τον πατέρα Ιωάννη τον Ρωμανίδη, - αιωνία του η μνήμη - τον μεγαλύτερο ορθόδοξο δογματολόγο του εικοστού αιώνος και φωτιστή μας, γιατί μάς επαναφέρει στη γραμμή των Πατέρων, και του λέγω: "Πάτερ Ιωάννη, πώς γίνεται αυτό που λέμε να αποδεικνύεται πως είναι Μέγας Βασίλειος;" και μου απαντάει: 

"Γιατί γινόμαστε και εμείς πατέρες δια της μελέτης των αγίων Πατέρων". Αυτή λοιπόν είναι η οδός. Η μόνη οδός. Και γι' αυτό έλεγε ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς: «Ὀρθοδοξία εἶναι τό μή πρός τούς Πατέρας ἀμφισβητεῖν».

Μαθαίνουμε όταν μπαίνουμε στον χριστιανισμό δια του βαπτίσματος, ότι αυτό είναι το άνοιγμα της πόρτας. Ξέρουμε ότι από κει πρέπει να φτάσουμε στο ενδότερον που είναι η Πεντηκοστή. Πεντηκοστή είναι η θέωση του ανθρώπου. Ακολουθούμε λοιπόν, μια πορεία. Μπορεί και να μείνει κανείς στο κατώφλι (= στην είσοδο ή στη μέση), αλλά αν δεν ανοίξει η πόρτα, δεν μπορούμε να προχωρήσουμε προς την Πεντηκοστή. Επομένως, χρειάζεται αυτή η προσπάθεια, το άνοιγμα της πόρτας.

Η εν Χριστώ ζωή.

Πώς γίνεται όμως η συνέχεια; Η συνέχεια γίνεται δια της συνεχείας της εν Χριστώ ζωής. Το παιδί ή ο μεγάλος - έχουμε και μεγάλους που βαπτίζονται ακόμη και σήμερα, εννοώ ετεροδόξους κλπ., αλλοθρήσκους που γίνονται χριστιανοί δια της κατηχήσεως και της μυήσεως στην εν Χριστώ ζωή - το παιδί λοιπόν ή ο νεοβαπτισθείς οποιασδήποτε ηλικίας εντάσσεται σε έναν τρόπο ζωής. Που είναι: Νηστεία, αγρυπνία, προσευχή. Μαθαίνει δηλαδή να υποπιάζει το σώμα του και να το ταλαιπωρεί. Με ποιαν έννοια; Για να το κάμει ευκολοκυβέρνητο. 

(«Ὑποπιάζω μου τό σῶμα καί δουλαγωγῶ», έλεγε ο Παύλος, «μήποτε ἄλλοις κηρύξας ἐγώ αὐτός ἀδόκιμος γένωμαι».)

Το σώμα μας, όπως έλεγε κι ο Πλάτων, είναι το ζώο επί του οποίου η ψυχή γίνεται αναβάτης. Το σώμα λοιπόν, φέρει την σφραγίδα της πτώσεως και της αποστασίας. Λέγει ο απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους, - είναι τρομερό αυτό που λέγει: "Ταλαίπωρος εγώ ο άνθρωπος, οὐ γὰρ ὃ θέλω ποιῶ ἀγαθόν, ἀλλ᾿ ὃ οὐ θέλω κακὸν τοῦτο πράσσω." 

Αυτό λοιπόν σημαίνει ότι ο άνθρωπος πρέπει να τιθασεύσει την επαναστατημένη φύση του. Που είναι και η ψυχή, γιατί αυτή φταίει (το σώμα τι να φταίει το καημένο, εντολές δέχεται) και το σώμα. Ψυχή και σώμα. Πρέπει να υπερβούμε τα ένστικτά μας. 

Ξέρετε, ο θρησκευτικός άνθρωπος ενεργεί ενστικτωδώς. Δεν έχει τιθασεύσει τα ένστικτα. Όχι να τα καταργήσει. Αλίμονο, αν καταργήσουμε το ένστικτο της αυτοσυντηρήσεως, γινόμαστε ανορεκτικοί και πεθαίνουμε. Κι αυτό είναι δυστυχία. Το ίδιο το ένστικτο της αναπαραγωγής. Διότι πώς θα αναπαραχθούμε, πώς θα συνεχιστεί η δημιουργία του Θεού μέσα από την οικογένεια; Έχει συγκεκριμένο σκοπό. 

Τα ένστικτα όμως στην κατάσταση της πτώσεως έχουνε γίνει τύραννοι του ανθρώπου και θηρία. Έχουμε αυτό που έλεγε κάποιος Κουροσάβα νομίζω, αυτοκρατορία των ενστίκτων. Τα ένστικτα λοιπόν γίνονται αυτοκρατορικοί άρχοντες που καταπιέζουν τον άνθρωπο. 

Πρέπει ο άνθρωπος με τον αγώνα. Γιατί νηστεύουμε; Για να τιθασεύσουμε την σάρκα. Γιατί προσευχόμεθα; Κι εμμένουμε στην προσευχή για να καθοδηγήσουμε την ψυχή για να βρει το δρόμο της. Οπότε δια της τιθασεύσεως των ενστίκτων αυτο-συνειδήσεως και αναπαραγωγής, ισορροπεί ο άνθρωπος και τότε επανέρχεται στο κατ' εικόνα. Όπου δηλαδή επλάσθει, που είχε μια ισορροπία. Δεν τρώμε για να ηδονιστούμε τρώγοντες, αλλά για να ζήσουμε. 

Επομένως γι'αυτό ο παππουλάκος που λέμε - ο παππουλάκος της Πελοππονήσου, Θεός σχωρέσ' τον, ήταν μια ωραία μορφή, δεν είναι άγιος, μην αγιοποιούμε τον οιονδήποτε. Ο Θεός μας αποδεικνύει ποιος είναι άγιος. Αυτός τις ημέρες νηστείας, αυστηρής νηστείας, Μεγάλη εβδομάδα, τι έτρωγε; Τρία σύκα καλαματιανά ξηρά. Ένα το πρωί, ένα το μεσημέρι, ένα το βράδυ. 

Όταν το είπα σε κάποιον καθηγητή πανεπιστημίου, πνευματικό μου παιδί, γιατρό, μου είπε: "Κι όμως ήξερε πόσες θερμίδες χρειάζεται ο άνθρωπος για να διατηρηθεί στη ζωή. Δεν πρόσθετε βάρος στο σώμα του, όπως εμείς. Και γω έχασα κιλά, αλλά ήμουν παχύτερος. Επομένως, πρόσθετα βάρος και ντρέπομαι για τον εαυτό μου, διότι έτρωγα παραπάνω από ό,τι χρειάζεται. Τώρα έμαθα κάπως να μαζεύομαι, που η ηλικία μού επιβάλλει να είμαι συντηρητικός σε όλα και στο θέμα της διατροφής. 

Λοιπόν, νηστεία, τιθάσευση των ενστίκτων, αγρυπνία, παράδοση του ανθρώπου στο θέλημα του Θεού. Ξέρετε, συνεχώς λέγω: "Θεέ μου αξίωσέ με να φύγω από τον κόσμο με καθαρή καρδιά. Για να μπορέσει να συνεχιστεί ο φωτισμός και η θέωση στην άλλη ζωή. Συνεχίζεται. Στην δευτέρα παρουσία τι λέμε στο μνημόσυνο; "Μετά των αγίων ανάπαυσον Χριστέ". Να έρθει μαζί με όλους τους αγίους. 

Μετάνοια δεν υπάρχει στην μετά θάνατον ζωή. Μου λένε κάποιοι: "Άρα υπάρχει". Όχι. Μετάνοια δεν υπάρχει. Ό,τι κάνουμε το κάνουμε εδώ. Λοιπόν είναι: Νηστεία, αγρυπνία, προσευχή. 

Η εντατικοποίηση της σχέσεώς μας με τον Χριστό. Συνεχώς να τρεφόμεθα με το φως του Χριστού. Είτε μελετώντας την αγία γραφή και τους Πατέρες είτε προσευχόμεθα, με την λατρεία δηλαδή, συνεχώς τρέφουμε τον εαυτό μας με την χάρη του Θεού. Και τελικά γεμίζει ο άνθρωπος άκτιστη χάρη και τότε ο άνθρωπος γίνεται ναός του αγίου Πνεύματος...

Ο Μοναχισμός και οι Πατέρες

Οι ακρογωνιαίοι λίθοι της ορθοδοξίας.

πρωτοπρ. πατήρ Γεώργιος Μεταλληνός

Για την απομαγνητοφώνηση της ομιλίας του πατρός 

Γεωργίου Λαμπρινή Παπαποστόλου 

για Λόγος Φωτός.

Αναρτήθηκε από Λαμπρινή Παπαποστόλου